1 Συνοπτική παρουσίαση

Η οικονομία της ζώνης του ευρώ παρέμεινε ανθεκτική το 2025, παρά την αβεβαιότητα και τις διαταραχές που συνδέονται με την εμπορική πολιτική. Οι προσδοκίες για την ανάπτυξη αναθεωρούνταν συνεχώς προς τα πάνω στη διάρκεια του προηγούμενου έτους και η οικονομία διατήρησε σε γενικές γραμμές αυτή τη θετική δυναμική στις αρχές του 2026. Ωστόσο, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε νέα αβεβαιότητα και οι οικονομικές προοπτικές σκιάζονται εκ νέου. Οι διαταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των στενών του Ορμούζ, μιας βασικής οδού για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (liquefied natural gas – LNG), σε συνδυασμό με τις επιθέσεις στις υποδομές της ενέργειας, έχουν προκαλέσει σημαντική μεταβλητότητα στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και έχουν δώσει ανοδική ώθηση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Το βασικό σενάριο των προβολών των εμπειρογνωμόνων βασίζεται στις πορείες των τιμών των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επί των ενεργειακών αγαθών κατά την τελευταία ημερομηνία συμπερίληψης στοιχείων στις 11 Μαρτίου 2026.^[1] Σύμφωνα με αυτές, οι τριμηνιαίες μέσες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα κορυφωθούν σε περίπου 90 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και 50 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα το β΄ τρίμηνο του 2026 και στη συνέχεια θα μειωθούν τα επόμενα τρίμηνα. Σύμφωνα με αυτές τις υποθέσεις, το βασικό σενάριο προβλέπει άνοδο του πληθωρισμού, η οποία θα επηρεάσει αρνητικά την αγοραστική δύναμη, τις καταναλωτικές δαπάνες και, κατ’ επέκταση, τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ, ιδίως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Ωστόσο, η μελλοντική εξέλιξη της σύγκρουσης, οι επιπτώσεις της στις τιμές της ενέργειας, στην αβεβαιότητα και στην εμπιστοσύνη, καθώς και η μετακύλιση της διαταραχής των τιμών της ενέργειας στις τιμές των μη ενεργειακών καταναλωτικών αγαθών εξακολουθούν να περιβάλλονται από εξαιρετική αβεβαιότητα. Ως εκ τούτου, οι προβολές του βασικού σεναρίου συμπληρώνονται από εναλλακτικά σενάρια τα οποία υποθέτουν διαφορετικούς βαθμούς σοβαρότητας των οικονομικών επιπτώσεων της σύγκρουσης για τη ζώνη του ευρώ.

Ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης της ζώνης του ευρώ ήταν 0,2% στο τέλος του προηγούμενου έτους, συμβαδίζοντας με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων του Δεκεμβρίου, και στηρίχθηκε από την ενίσχυση της κατανάλωσης και των δημόσιων επενδύσεων. Σύμφωνα με τους βραχυπρόθεσμους δείκτες η θετική δυναμική της ανάπτυξης συνεχίστηκε το α΄ δίμηνο του 2026, αλλά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε αναθεώρηση των βραχυπρόθεσμων προοπτικών για την ανάπτυξη προς τα κάτω, καθώς οι διαταραχές στις τιμές της ενέργειας και η αύξηση της αβεβαιότητας είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη επιβράδυνση της κατανάλωσης και των επενδύσεων. Υπό την προϋπόθεση μιας σχετικά ταχείας μείωσης των τιμών της ενέργειας, βάσει της τιμολόγησης στις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επί των ενεργειακών αγαθών, και της αβεβαιότητας, η επιβράδυνση αυτή αναμένεται να είναι προσωρινή. Μεσοπρόθεσμα, η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να παραμείνει ο κύριος προωθητικός παράγοντας της ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ, υποβοηθούμενη από την ανθεκτική αγορά εργασίας και τις δημόσιες δαπάνες για τις υποδομές και την άμυνα, ιδίως στη Γερμανία. Όσον αφορά το εξωτερικό περιβάλλον, ενώ οι εξαγωγές αναμένεται να επιταχυνθούν χάρη στη βελτίωση της εξωτερικής ζήτησης, η ζώνη του ευρώ πιθανόν θα απωλέσει μερίδια της αγοράς παγκοσμίως, δεδομένων των επίμονων προκλήσεων ανταγωνιστικότητας, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων προκλήσεων διαρθρωτικού χαρακτήρα, και παρά το γεγονός ότι οι δασμοί επί των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ είναι ελαφρώς χαμηλότεροι σε σχέση με τους δασμούς που ίσχυαν κατά την κατάρτιση των προβολών του Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των προβολών, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ θα διαμορφωθεί σε 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028. Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω κατά 0,3 ποσοστιαία μονάδα (ποσ. μον.) για το 2026 και κατά 0,1 ποσ. μον. για το 2027, λόγω της κλιμάκωσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενώ για το 2028 παραμένει αμετάβλητος.

Ο πληθωρισμός, όπως μετρείται από τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), προβλέπεται να αυξηθεί απότομα σε 3,1% το β΄ τρίμηνο του 2026, λόγω της εκτίναξης του πληθωρισμού της ενέργειας ως αποτέλεσμα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, και στη συνέχεια να μειωθεί σε 2,8% το γ΄ τρίμηνο έπειτα από μειώσεις των διεθνών τιμών των ενεργειακών αγαθών, όπως ενσωματώνονται στις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης. Σύμφωνα με τις προβολές του βασικού σεναρίου, ο πληθωρισμός της ενέργειας θα γίνει αρνητικός το 2027, κυρίως λόγω των καθοδικών επιδράσεων βάσης από τις τιμές ενέργειας, και στη συνέχεια θα αυξηθεί σημαντικά το 2028, όταν η εφαρμογή του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών 2 (ΣΕΔΕ2) της ΕΕ εκτιμάται ότι θα έχει ανοδική επίδραση 0,2 ποσ. μον. στον γενικό πληθωρισμό. Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής αναμένεται, βάσει των προβολών, να αυξηθεί από το τέλος του 2026, καθώς οι πιέσεις στο κόστος από την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας θα μετακυλισθούν στις τιμές των καταναλωτικών ειδών διατροφής, και στη συνέχεια αναμένεται να υποχωρήσει το 2028. Ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ χωρίς τις τιμές της ενέργειας και των ειδών διατροφής (HICPX) προβλέπεται να αποκλιμακωθεί από 2,4% το 2025 και να διαμορφωθεί σε 2,1% το 2028. Ενώ ο πληθωρισμός HICPX επηρεάζεται επίσης από τις πιέσεις στο κόστος που συνδέονται με τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας, η επίδραση αυτή φαίνεται να αντισταθμίζεται εν μέρει από την υποχώρηση των πιέσεων στο κόστος εργασίας, την προηγούμενη ανατίμηση του ευρώ και την εισαγωγική διείσδυση της Κίνας. Συνολικά, σύμφωνα με το βασικό σενάριο των προβολών, ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ θα αυξηθεί από 2,1% το 2025 σε 2,6% το 2026, θα μειωθεί σε 2,0% το 2027 και στη συνέχεια θα αυξηθεί ελαφρώς σε 2,1% το 2028. Ο ρυθμός αύξησης των μισθών θα μετριαστεί τα επόμενα έτη, αν και με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι προβλεπόταν σε προηγούμενες προβολές λόγω ορισμένων επιδράσεων από τα μέτρα αντιστάθμισης του πληθωρισμού που σχετίζονται με τη διαταραχή των τιμών της ενέργειας. Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, οι προοπτικές για τον γενικό πληθωρισμό βάσει του ΕνΔΤΚ έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,7 ποσ. μον. για το 2026, κυρίως λόγω της συνιστώσας της ενέργειας. Έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,2 ποσ. μον. για το 2027 και κατά 0,1 ποσ. μον. για το 2028, καθώς οι πιέσεις στο κόστος που απορρέουν από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας θα μετακυλισθούν στις συνιστώσες του πληθωρισμού HICPX και των ειδών διατροφής, ενώ η συνιστώσα της ενέργειας έχει αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα κάτω.

Πέρα από το βασικό σενάριο των προβολών, οι εμπειρογνώμονες κατάρτισαν εναλλακτικά σενάρια με διαφορετικές υποθέσεις σχετικά με το μέγεθος και την επιμονή της διαταραχής των τιμών της ενέργειας, τον αντίκτυπό της στο διεθνές περιβάλλον και την αβεβαιότητα, καθώς και τη διάδοσή της μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων στον πληθωρισμό. Αυτά τα σενάρια παρέχουν ενδεικτικά παραδείγματα για τις εναλλακτικές πορείες των τιμών των ενεργειακών αγαθών και τη μετάδοσή τους στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Οι εμπειρογνώμονες δεν αποδίδουν πιθανότητες σε αυτά τα σενάρια – αυτά χρησιμεύουν μάλλον για να επισημάνουν τις βασικές αβεβαιότητες που περιβάλλουν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης. Όπως συμβαίνει συνήθως στις προβολές των εμπειρογνωμόνων, αυτά τα σενάρια δείχνουν τις επιπτώσεις στην οικονομία της ζώνης του ευρώ χωρίς τη λήψη μέτρων από την πλευρά της νομισματικής ή της δημοσιονομικής πολιτικής πέραν όσων περιλαμβάνονται στο βασικό σενάριο. Το δυσμενές σενάριο ενσωματώνει εντονότερες έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις σε σχέση με το βασικό σενάριο, με σκοπό να αποτυπωθούν πιθανές μη γραμμικότητες στη διάδοση της αρχικής διαταραχής των τιμών της ενέργειας σε άλλες τιμές σε ολόκληρη την οικονομία. Υποθέτει μια πολύ πιο απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας, καθώς και αύξηση της αβεβαιότητας και των δυσμενών διεθνών επιδράσεων (π.χ. μείωση της εξωτερικής ζήτησης). Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αναμένεται, βάσει των υποθέσεων, να κορυφωθούν σε 119 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και σε 87 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα το β΄ τρίμηνο του 2026 και στη συνέχεια να συγκλίνουν προς τις υποθέσεις του βασικού σεναρίου μέχρι το γ΄ τρίμηνο του 2027. Σε σχέση με το βασικό σενάριο, το δυσμενές σενάριο υποδηλώνει ότι ο πληθωρισμός θα είναι υψηλότερος κατά 0,9 ποσ. μον. και κατά 0,1 ποσ. μον. το 2026 και το 2027 αντίστοιχα, αλλά χαμηλότερος κατά 0,5 ποσ. μον. το 2028 λόγω των αντιπληθωριστικών πιέσεων που θα απορρέουν από την ταχεία ομαλοποίηση των τιμών της ενέργειας το εν λόγω έτος. Αντιθέτως, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα είναι χαμηλότερος σε σχέση με το βασικό σενάριο το 2026 και το 2027, αλλά υψηλότερος το 2028. Σε σύγκριση με το δυσμενές σενάριο, το ακραίο σενάριο υποθέτει εντονότερη και πιο επίμονη διαταραχή στις τιμές της ενέργειας, μεγαλύτερη αβεβαιότητα και ακόμη πιο έντονες έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις. Οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται, βάσει των υποθέσεων, να κορυφωθούν σε 145 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και οι τιμές του φυσικού αερίου σε 106 ευρώ ανά MWh το β΄ τρίμηνο του 2026, στη συνέχεια να μειωθούν με πολύ βραδύτερο ρυθμό και να παραμείνουν σε επίπεδο σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τις υποθέσεις τόσο του βασικού όσο και του δυσμενούς σεναρίου κατά το υπόλοιπο του χρονικού ορίζοντα προβολής. Σε σχέση με το βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός θα είναι σημαντικά και επίμονα υψηλότερος στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής (κατά 1,8 ποσ. μον. το 2026, 2,8 ποσ. μον. το 2027 και 0,7 ποσ. μον. το 2028). Η σημαντική διαφορά των ρυθμών πληθωρισμού το 2028 μεταξύ του δυσμενούς σεναρίου (1,6%) και του ακραίου σεναρίου (2,8%), όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, αναδεικνύει τον βασικό ρόλο που διαδραματίζει η εξέλιξη της σύγκρουσης, οι διαταράξεις στον ενεργειακό εφοδιασμό και το μέγεθος των μηχανισμών μετάδοσης των επιδράσεων από τη διαταραχή για τον προσδιορισμό της επίδρασης στον πληθωρισμό μεσοπρόθεσμα. Ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα είναι χαμηλότερος κατά 0,4-0,5 ποσ. μον. την περίοδο 2026-27 και στη συνέχεια κατά 0,5 ποσ. μον. υψηλότερος σε σχέση με το βασικό σενάριο το 2028. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης προς το τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής αντανακλά την υπόθεση για αύξηση του εισοδήματος και της ζήτησης λόγω της ανοδικής αντίδρασης των μισθών μετά την αύξηση του πληθωρισμού τα προηγούμενα έτη.

Τέλος, ένα σύνολο προβολών που βασίζονται σε τεχνικές υποθέσεις με τελευταία ημερομηνία συμπερίληψης στοιχείων τις 4 Μαρτίου (που ενσωματώνει πληροφορίες από τις τρεις πρώτες εργάσιμες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή) αντανακλά ευνοϊκότερες προοπτικές, με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να κορυφώνονται, βάσει των υποθέσεων, σε 79 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και 48 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα το β΄ τρίμηνο του 2026.^[2] Σύμφωνα με αυτές τις προβολές, ο πληθωρισμός θα είναι κατά 0,3 ποσ. μον. χαμηλότερος σε σχέση με το τελικό βασικό σενάριο το 2026 και κατά 0,1 ποσ. μον. χαμηλότερος το 2027 και το 2028, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης θα είναι υψηλότερος κατά 0,1 ποσ. μον. για κάθε έτος του χρονικού ορίζοντα προβολής.

2 Μακροοικονομικές προβολές για την οικονομία της ζώνης του ευρώ – αξιολόγηση του βασικού σεναρίου

2.1 Πραγματική οικονομία

Η οικονομική δραστηριότητα στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε κατά 0,2% το δ΄ τρίμηνο του 2025, συμβαδίζοντας με τις προβολές του Δεκεμβρίου (Διάγραμμα 1). Όλες οι μεγάλες οικονομίες της ζώνης του ευρώ κατέγραψαν θετικό ρυθμό ανάπτυξης το δ΄ τρίμηνο του 2025. Ωστόσο, η έντονη συρρίκνωση στην Ιρλανδία – που συνδέεται με τις δραστηριότητες πολυεθνικών επιχειρήσεων – επηρέασε αρνητικά τη συνολική ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ ως σύνολο. Ο προσαρμοσμένος δείκτης του ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ, ο οποίος χρησιμοποιεί την «τροποποιημένη εγχώρια ζήτηση» αντί του ΑΕΠ για την Ιρλανδία, αυξήθηκε κατά 0,4% το τελευταίο τρίμηνο του 2025, δηλ. διαμορφώθηκε κατά 0,1 ποσ. μον. υψηλότερα από ό,τι αναμενόταν στις προβολές του Δεκεμβρίου.^[3] Η αύξηση της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας οφειλόταν κυρίως στις υπηρεσίες, όπως οι υπηρεσίες πληροφοριών και επικοινωνιών, οι κτηματομεσιτικές υπηρεσίες και οι δημόσιες υπηρεσίες, ενώ η μεταποίηση συρρικνώθηκε εκ νέου. Η ιδιωτική κατανάλωση, οι δημόσιες επενδύσεις και οι επενδύσεις σε κατοικίες ήταν κάπως υψηλότερες από ό,τι αναμενόταν, ενώ οι εμπορικές ροές ήταν υποτονικότερες.

Η οικονομική ανάπτυξη διατήρησε τη δυναμική της τους δύο πρώτους μήνες του 2026, όπως προκύπτει από στοιχεία ερευνών έως τον Φεβρουάριο, δηλ. πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή τον Μάρτιο. Ο σύνθετος Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών (PMI) για την παραγωγή αυξήθηκε σε 51,9 τον Φεβρουάριο, λόγω της συνιστώσας της μεταποιητικής παραγωγής, η οποία αυξήθηκε κατά 1,4 μονάδες σε 51,9 μονάδες, ενώ ο δείκτης PMI για την επιχειρηματική δραστηριότητα στον τομέα των υπηρεσιών επίσης αυξήθηκε σε 51,9. Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υποχώρησε ελαφρώς τον Φεβρουάριο, αλλά παρέμεινε πάνω από το επίπεδό του στο τέλος του 2025, υποδηλώνοντας έτσι συνεχιζόμενη ανάπτυξη, εν μέσω αυξημένης εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων λιανικής και των καταναλωτών.

Ωστόσο, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε αναθεώρηση προς τα κάτω των βραχυπρόθεσμων προοπτικών για την ανάπτυξη, καθώς η διαταραχή των τιμών της ενέργειας και η αυξανόμενη αβεβαιότητα είναι πιθανόν να πλήξουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Οι τεχνικές υποθέσεις που χρησιμοποιούνται για τις προβολές αντανακλούν την προσδοκία για σχετικά περιορισμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και υποδηλώνουν ότι οι αρνητικές επιδράσεις θα είναι κυρίως βραχυπρόθεσμες. Αυτές οι υποθέσεις υπόκεινται σε πολύ υψηλή αβεβαιότητα και δικαιολογούν την απόδοση ιδιαίτερης έμφασης σε εναλλακτικά σενάρια (βλ. Ενότητα 3). Το βασικό σενάριο των τρεχουσών προβολών συνεπάγεται πιο συγκρατημένη δυναμική της κατανάλωσης και των επενδύσεων από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως για το β΄ και το γ΄ τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, η άνοδος των πραγματικών εισοδημάτων, σε ένα περιβάλλον ανθεκτικών αγορών εργασίας, και τα αυξανόμενα δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης της οικονομίας αναμένεται να συνεχίσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη. Ο τριμηνιαίος ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει από 0,3% το α΄ τρίμηνο, παραμένοντας σχετικά ανεπηρέαστος από τον πόλεμο, και να διαμορφωθεί σε 0,1% το β΄ τρίμηνο και 0,2% το γ΄ τρίμηνο (Διάγραμμα 1, γράφημα α). Σε σχέση με τις προβολές των εμπειρογνωμόνων του Δεκεμβρίου, αυτό υποδηλώνει αναθεώρηση προς τα κάτω κατά 0,3 ποσ. μον. για το β΄ τρίμηνο και κατά 0,2 ποσ. μον. για το γ΄ τρίμηνο.

Διάγραμμα 1

Πραγματικό ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ

α) Ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ	β) Επίπεδα του πραγματικού ΑΕΠ
(τριμηνιαίες ποσοστιαίες μεταβολές, τριμηνιαία στοιχεία διορθωμένα εποχικώς και ως προς τον αριθμό των εργάσιμων ημερών)	(αλυσιδωτοί δείκτες όγκου, δισεκ. ευρώ)

Μεσοπρόθεσμα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ αναμένεται, βάσει των προβολών, να επιταχυνθεί από 0,9% το 2026 σε 1,3% το 2027 και 1,4 % το 2028, καθώς η εγχώρια ζήτηση θα ανακάμπτει, σύμφωνα με την υποκείμενη υπόθεση που περιέχεται στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επί των τιμών της ενέργειας για βραχύβια διαταραχή, και η αρνητική συμβολή των καθαρών εξαγωγών θα γίνεται οριακά θετική το 2027 (Διάγραμμα 2 και Πίνακας 2). Η υποχώρηση του ετήσιου ρυθμού αύξησης το 2026 σε 0,9% από 1,5% το 2025 αντανακλά τόσο τη χαμηλότερη δυναμική εντός του έτους όσο και τη μικρότερη μεταφερόμενη επίδραση. Από την πλευρά των δαπανών, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να παραμείνει ο σημαντικότερος προωθητικός παράγοντας της ανάπτυξης, σε συνδυασμό με την έντονη δυναμική των επενδύσεων.

• Οι δαπάνες των νοικοκυριών αναμένεται να είναι πιο συγκρατημένες βραχυπρόθεσμα, μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά αναμένεται να ενισχυθούν μεσοπρόθεσμα. Η σύγκρουση εκτιμάται ότι θα επηρεάσει αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση κυρίως μέσω της απώλειας αγοραστικής δύναμης, της αυξημένης αβεβαιότητας και της αναμενόμενης ελαφρώς χαμηλότερης απασχόλησης. Ωστόσο, η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης προβλέπεται να στηριχθεί από την εντονότερη άνοδο των πραγματικών μισθών μεσοπρόθεσμα, έπειτα από μείωση οφειλόμενη στην ενίσχυση του πληθωρισμού το 2026, και από τις ακόμη ανθεκτικές αγορές εργασίας. Το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών αναμένεται να μειωθεί ελαφρώς παρά την κάποια ανοδική επίδραση που ασκεί η αυξημένη αβεβαιότητα.
• Οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν με ταχύτερο ρυθμό από το ΑΕΠ σε όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, παρά το γεγονός ότι αρχικά επιβραδύνθηκαν λόγω του πολέμου. Πιο συγκεκριμένα, η σύγκρουση αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τις ιδιωτικές επενδύσεις μέσω της αυξημένης αβεβαιότητας και της επίδρασης του επιταχυντή από τη μείωση της ζήτησης. Ωστόσο, οι επιχειρηματικές επενδύσεις αναμένεται να αντισταθμίσουν σε μεγάλο βαθμό την επιβράδυνση των δημόσιων επενδύσεων την περίοδο 2027-28 μετά τη λήξη του προγράμματος Next Generation EU (NGEU). Θα υποστηριχθούν από τη βελτίωση της εγχώριας και εξωτερικής ζήτησης, την αύξηση των δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές, την υποχώρηση της αβεβαιότητας, τις συνθήκες χρηματοδότησης που εξακολουθούν να είναι υποστηρικτικές και την ενίσχυση των κερδών. Οι επενδύσεις σε κατοικίες αναμένεται να συνεχίσουν να ανακάμπτουν λόγω των υψηλότερων εισοδημάτων, εν μέσω ανθεκτικών αγορών εργασίας, αλλά είναι πιθανόν να αυξηθούν με πιο συγκρατημένο ρυθμό, καθώς τα υψηλότερα επιτόκια των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων επηρεάζουν αρνητικά την οικονομική προσιτότητα.
• Η αύξηση των εξαγωγών αναμένεται να παραμείνει υποτονική, καθώς οι επίμονες προκλήσεις ανταγωνιστικότητας της ζώνης του ευρώ, οι δασμοί των ΗΠΑ και η προηγούμενη ανατίμηση του ευρώ εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά τις εξαγωγικές επιδόσεις. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναμένεται να έχει σχετικά ήπιο αντίκτυπο στην αύξηση των εξαγωγών, οι οποίες βραχυπρόθεσμα αναμένεται να ωφεληθούν από τις κάπως καλύτερες πρόσφατες οικονομικές επιδόσεις των κυριότερων εμπορικών εταίρων, καθώς και από μια μέτρια ώθηση από τους χαμηλότερους δασμούς (βλ. Πλαίσιο 1). Παρ’ όλα αυτά, το εξαγωγικό μερίδιο της ζώνης του ευρώ αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω. Συνολικά, οι καθαρές εξαγωγές είναι πιθανόν να έχουν μικρή αρνητική συμβολή στον ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2026 και στη συνέχεια θα γίνουν οριακά θετικές το 2027 και σε γενικές γραμμές ουδέτερες το 2028.

Η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να στηριχθεί από τα συνεχιζόμενα δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης της οικονομίας που σχετίζονται με τις δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές. Η σωρευτική επίδραση που ασκούν στον ρυθμό ανάπτυξης οι δημοσιονομικές δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές, που αντιστοιχεί κυρίως στη Γερμανία και καταγράφει τη μεγαλύτερη ώθησή της το 2026, εκτιμάται ότι θα είναι 0,5 ποσ. μον.^[4] Οι προβολές ακολουθούν τη συνήθη πρακτική σύμφωνα με την οποία περιλαμβάνονται μόνο τα δημοσιονομικά μέτρα που έχουν ήδη νομοθετηθεί ή έχουν ανακοινωθεί και είναι πολύ πιθανό να νομοθετηθούν. Δεν περιλαμβάνονται πιθανά μελλοντικά μέτρα από την πλευρά των κυβερνήσεων για τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης, όπως αυτά που παρατηρήθηκαν μετά την τελευταία εκτίναξη των τιμών της ενέργειας το 2022.

Διάγραμμα 2

Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ - ανάλυση συνιστωσών

α) Ανάπτυξη εντός του έτους και μεταφερόμενες επιδράσεις	β) Συνιστώσες των δαπανών
(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές και συμβολές σε ποσοστιαίες μονάδες)	(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές και συμβολές σε ποσοστιαίες μονάδες)

Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω κατά 0,3 ποσ. μον. για το 2026 και κατά 0,1 ποσ. μον. για το 2027, ενώ παραμένει αμετάβλητος για το 2028 (Διάγραμμα 3). Τα καλύτερα από ό,τι αναμενόταν στοιχεία για την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις για το 2025 αντισταθμίστηκαν σε γενικές γραμμές από τη χαμηλότερη συμβολή των καθαρών εξαγωγών και της δημόσιας κατανάλωσης στην ανάπτυξη, γεγονός που συνεπάγεται οριακή μόνο προς τα πάνω αναθεώρηση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ για το 2025. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή οδήγησε σε προς τα κάτω αναθεώρηση του μέσου ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ για το 2026, εν μέρει με βάση την κρίση εμπειρογνωμόνων που λαμβάνει υπόψη την αναμενόμενη αρνητική επίδραση στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων από την απότομη ενίσχυση της αβεβαιότητας και της μεταβλητότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στις αγορές βασικών εμπορευμάτων. Αυτή η αναθεώρηση συνεπάγεται αρνητική μεταφερόμενη επίδραση για την ανάπτυξη το 2027 (Διάγραμμα 3, γράφημα α). Η συνολική δυσμενής επίδραση των αλλαγών στις υποθέσεις για την περίοδο 2026-27 αντισταθμίστηκε εν μέρει από ορισμένες ανοδικές επιδράσεις της δημοσιονομικής ώθησης που σχετίζονταν κυρίως με τα κάπως λιγότερο φιλόδοξα σχέδια εξυγίανσης σε μία μεγάλη χώρα, αλλά και με τις ελαφρώς υψηλότερες δαπάνες για την άμυνα (βλ. Πλαίσιο 3). Οι πιο υποστηρικτικές δημοσιονομικές πολιτικές σε ορισμένες χώρες, η μείωση των διεθνών τιμών των ενεργειακών αγαθών και η οριακά ισχυρότερη εξωτερική ζήτηση θα σημάνουν ισχυρότερη ανάπτυξη το 2028, αντισταθμίζοντας πλήρως τυχόν επίμονες επιπτώσεις της παροδικής διαταραχής στην δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην γίνει αναθεώρηση της ανάπτυξης για το 2028. Όσον αφορά τις συνιστώσες των δαπανών (Διάγραμμα 3, γράφημα β), οι προς τα κάτω αναθεωρήσεις για την περίοδο 2026-27 αφορούν την κατανάλωση και τις επενδύσεις, καθώς και τις μεταβολές των αποθεμάτων, οι οποίες αντανακλούν τη μείωση των εισαγωγών.

Διάγραμμα 3

Αναθεωρήσεις των προβολών για τον ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ σε σύγκριση με τις προβολές εμπειρογνωμόνων του Δεκεμβρίου 2025

α) Συμβολή ανά επιδράσεις λόγω ανάπτυξης εντός του έτους και μεταφερόμενες επιδράσεις	β) Συμβολή ανά συνιστώσα δαπάνης
(ποσοστιαίες μονάδες)	(ποσοστιαίες μονάδες)

Η αγορά εργασίας αναμένεται, βάσει των προβολών, να παραμείνει συνολικά ανθεκτική, καθώς οι επιχειρήσεις αναμένεται να έχουν την τάση να διατηρούν υπεράριθμο προσωπικό (labour hoarding) ως αντίδραση στην πρόσκαιρη κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το 2025 ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης υποχώρησε μετά από χρόνια μάλλον έντονης αύξησης. Πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ήδη αναμενόταν, βάσει των προβολών, ότι ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης θα υποχωρούσε το 2026 και το 2027, εξακολουθώντας να διανύει φάση επανεξισορρόπησης. Στο σημερινό κλίμα, οι επιχειρήσεις αναμένεται σε μεγάλο βαθμό να έχουν την τάση να διατηρούν υπεράριθμο προσωπικό βραχυπρόθεσμα εν όψει της αρνητικής διαταραχής στην παραγωγή λόγω της υπόθεσης ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα έχει παροδικές επιπτώσεις. Ωστόσο, η επίδραση αυτή μπορεί να αντισταθμιστεί από την πίεση που ασκεί στα κέρδη το υψηλό κόστος των εισροών, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει τα περιθώρια για διατήρηση προσωρινά υπεράριθμου προσωπικού. Συνολικά, ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης αναμένεται, βάσει των προβολών, να επιβραδυνθεί εντονότερα το 2027 και το 2028 σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου (Διάγραμμα 4, γράφημα α). Αυτή η πορεία προσαρμογής οδηγεί σε βραχυπρόθεσμες προς τα κάτω αναθεωρήσεις του ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου, μείωση η οποία αντισταθμίζεται από κέρδη το 2027 και το 2028. Ομοίως, το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς το 2026, να αρχίσει να μειώνεται από το 2027 και να διαμορφωθεί σε επίπεδο 6,1% έως το τέλος του 2028, δηλαδή πρόκειται για αναθεώρηση προς τα πάνω σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου (Διάγραμμα 4, γράφημα β).

Διάγραμμα 4

Παραγωγικότητα της εργασίας

α) Απασχόληση	β) Ποσοστό ανεργίας
(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)	(% του εργατικού δυναμικού)

Πλαίσιο 2
Τεχνικές υποθέσεις και υποθέσεις για τους δασμούς

Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, οι τεχνικές υποθέσεις περιέχουν σημαντικά υψηλότερες διεθνείς τιμές των ενεργειακών αγαθών για το 2026 λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αλλά χαμηλότερες τιμές του άνθρακα και υψηλότερες τιμές των μετοχών. Μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και τα αντίποινα που έλαβε στη συνέχεια το ιρανικό καθεστώς, οι τιμές τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου αυξήθηκαν απότομα εν μέσω σημαντικής μεταβλητότητας. Ως εκ τούτου, οι υποθέσεις σχετικά με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου για το 2026 έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά σχεδόν 30% και 57% αντίστοιχα σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025 (Διάγραμμα Α). Ωστόσο, το 2028, καθώς η κλίση της καμπύλης των προθεσμιακών τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα είναι έντονα καθοδική, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αναμένεται να διαμορφωθούν, αντίστοιχα, κατά μόλις 10% και 4% υψηλότερα σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου. Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται, βάσει των υποθέσεων, ότι θα είναι σχεδόν κατά 17% υψηλότερες σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου το 2026, αλλά, κατά μέσο όρο, κατά 1,5% χαμηλότερες το 2027 και το 2028. Οι τιμές στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών 1 (ΣΕΔΕ1) της ΕΕ αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, κατά μέσο όρο, κατά 13% καθ’ όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής, ενώ η υπόθεση για την τιμή στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ2 διατηρήθηκε αμετάβλητη. Το ευρώ παρέμεινε σε γενικές γραμμές αμετάβλητο από τις προβολές του Δεκεμβρίου, τόσο έναντι του δολαρίου ΗΠΑ όσο και σε όρους ονομαστικής σταθμισμένης ισοτιμίας, εν μέσω σημαντικής μεταβλητότητας. Οι προσδοκίες της αγοράς για τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,3 ποσ. μον. για το 2026, κατά 0,5 ποσ. μον. για το 2027 και κατά 0,3 ποσ. μον. για το 2028, ενώ τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,1 ποσ. μον. σε όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής.

Διάγραμμα A

Διεθνείς τιμές των ενεργειακών αγαθών

α) Τιμή του πετρελαίου	β) Τιμή του φυσικού αερίου και τιμή χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας
(δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι)	(ευρώ/Mwh)

Μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, οι σταθμισμένοι δασμολογικοί συντελεστές που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ στις εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών από τη ζώνη του ευρώ, μειώθηκαν σε σύγκριση με τις προηγούμενες προβολές. Δεδομένου ότι οι δασμοί που είχε επιβάλει προηγουμένως η κυβέρνηση των ΗΠΑ βάσει του νόμου περί οικονομικών εξουσιών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης με διεθνή διάσταση (International Emergency Economic Powers Act) κρίθηκαν αντισυνταγματικοί, θεσπίστηκε προσωρινός «παγκόσμιος» γενικός δασμολογικός συντελεστής 10% επί των εισαγωγών των ΗΠΑ με εξαιρέσεις παρόμοιες με εκείνες που ίσχυαν προηγουμένως. Αυτός ο δασμολογικός συντελεστής εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τις υφιστάμενες εμπορικές συμφωνίες που έχουν συναφθεί με τις ΗΠΑ και, σύμφωνα με τις υποθέσεις, θα παραμείνει αμετάβλητος στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ο νέος παγκόσμιος δασμολογικός συντελεστής συνεπάγεται μείωση του σταθμισμένου δασμολογικού συντελεστή των ΗΠΑ επί των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών από τη ζώνη του ευρώ από 12,1% σε 10,5% σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου.^[7] Καθώς οι αλλαγές υποδηλώνουν μεγαλύτερες μειώσεις δασμολογικών συντελεστών για άλλους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, ιδίως την Κίνα, τη Βραζιλία και την Ινδία, η επίδραση στον συνολικό σταθμισμένο δασμολογικό συντελεστή των ΗΠΑ είναι μεγαλύτερη (4,9 ποσ. μον. χαμηλότερη σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου) και ο δασμολογικός συντελεστής εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί πλέον σε 13,7%. Ως εκ τούτου, οι εξαγωγείς της ζώνης του ευρώ έχουν χάσει σε κάποιον βαθμό την ανταγωνιστικότητά τους στην αγορά των ΗΠΑ σε σχέση με τους εξαγωγείς τρίτων χωρών που ωφελούνται από τη μεγαλύτερη μείωση των δασμολογικών συντελεστών.^[8]

Πίνακας Α

Τεχνικές υποθέσεις

	Μάρτιος 2026					Αναθεωρήσεις σε σχέση με τον Δεκέμβριο 2025
	2024	2025	2026	2027	2028	2025	2026	2027	2028
Βασικά εμπορεύματα:
Τιμή πετρελαίου (δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι)	81,2	69,1	81,3	72,1	70,2	-0,1	30,1	15,2	9,7
Τιμές φυσικού αερίου (EUR/MWh)	34,4	36,2	46,4	36,6	26,1	-0,7	56,6	33,1	4,2
Τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας (EUR/MWh)	77,7	83,6	87,7	77,9	65,2	-0,4	16,8	5,7	-8,7
Δικαιώματα στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ 1) της ΕΕ (σε ευρώ/τόνο CO2)	65,2	73,9	72,9	73,4	75,5	0,2	-11,9	-13,8	-13,8
Δικαιώματα στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ 2) της ΕΕ (σε ευρώ/τόνο CO2)	-	-	-	-	46,0	-	-	-	0,0
Διεθνείς τιμές μη ενεργειακών αγαθών, σε δολάρια ΗΠΑ (ετήσια ποσοστιαία μεταβολή)	9,2	5,8	0,8	0,5	-0,6	0,1	0,7	0,0	-0,3
Συναλλαγματικές ισοτιμίες:
Συναλλαγματική ισοτιμία δολαρίου ΗΠΑ/ευρώ	1,08	1,13	1,16	1,16	1,16	0,1	0,4	0,2	0,2
Ονομαστική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ (ΣΣΙ40) (α΄ τρ. 1999 = 100)	124,4	128,3	129,6	129,4	129,4	0,5	-0,1	-0,3	-0,3
Χρηματοοικονομικές υποθέσεις:
EURIBOR τριών μηνών (% ετησίως)	3,6	2,2	2,3	2,6	2,6	0,0	0,3	0,5	0,3
Αποδόσεις 10ετών ομολόγων του Δημοσίου (% ετησίως)	2,9	3,3	3,3	3,5	3,7	0,2	0,1	0,1	0,1

2.2 Τιμές και κόστος

Ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται, βάσει των προβολών, να αυξηθεί από 2,1% το 2025 σε 2,6% το 2026, αντανακλώντας τις σημαντικές αυξήσεις, βάσει των υποθέσεων, των τιμών του πετρελαίου και των τιμών χονδρικής του φυσικού αερίου (Διάγραμμα 5 και Διάγραμμα 6). Το α΄ εξάμηνο του 2026 η εξέλιξη του γενικού πληθωρισμού εκτιμάται ότι θα ακολουθήσει την απότομη αύξηση του πληθωρισμού της ενέργειας, η οποία συμβαδίζει με τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης αλλά αντανακλά επίσης την πρόσφατη αύξηση των περιθωρίων διύλισης και διανομής για τα καύσιμα κίνησης.^[9] Ο γενικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 2,1% το α΄ τρίμηνο του 2026 σε 3,1% το β΄ τρίμηνο και στη συνέχεια ότι θα επιβραδυνθεί σε 2,7% το β΄ εξάμηνο του έτους. Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω βραχυπρόθεσμα και να αυξηθεί ελαφρώς αργότερα στη διάρκεια του έτους λόγω των αυξανόμενων πιέσεων σε προγενέστερα στάδια της αλυσίδας διαμόρφωσης των τιμών της ενέργειας και του κόστους άλλων εισροών. Ο πληθωρισμός HICPX εκτιμάται ότι θα σταθεροποιηθεί γύρω στο 2,3%, ενώ οι έμμεσες επιδράσεις από τον πληθωρισμό της ενέργειας αναμένεται να είναι περιορισμένες.

Διάγραμμα 5

Πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ στη ζώνη του ευρώ

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

Διάγραμμα 6

Πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ στη ζώνη του ευρώ – ανάλυση στις κύριες συνιστώσες

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές, ποσοστιαίες μονάδες)

Το 2027 ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ αναμένεται να μειωθεί σε 2,0%, κυρίως λόγω της πτώσης του πληθωρισμού της ενέργειας, και στη συνέχεια να αυξηθεί σε 2,1% το 2028, σε μεγάλο βαθμό λόγω της ανόδου του πληθωρισμού της ενέργειας που τροφοδοτείται από τις τιμές του άνθρακα (Διάγραμμα 7, γράφημα β). Η μείωση του γενικού πληθωρισμού το 2027 αντανακλά κυρίως καθοδικές επιδράσεις βάσης και υποχώρηση των τιμών της ενέργειας συμβαδίζοντας με τη φθίνουσα πορεία των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επί των τιμών του πετρελαίου και των τιμών χονδρικής του φυσικού αερίου (βλ. Πλαίσιο 2), ενώ ο πληθωρισμός της ενέργειας επανέρχεται σε αρνητικά επίπεδα από το β΄ τρίμηνο (Διάγραμμα 7, γράφημα α). Ο πληθωρισμός HICPX εκτιμάται ότι θα μετριαστεί ελαφρώς, ενώ ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής θα αυξηθεί περαιτέρω. Η άνοδος του γενικού πληθωρισμού σε 2,1% το 2028 αποδίδεται κυρίως στη σημαντική αύξηση του πληθωρισμού της ενέργειας, λόγω των δημοσιονομικών μέτρων που συνδέονται με την κλιματική μετάβαση και, ιδίως, της εισαγωγής του ΣΕΔΕ2, που εκτιμάται ότι θα δώσει ανοδική ώθηση στον γενικό πληθωρισμό κατά 0,2 ποσ. μον. (βλ. Πλαίσιο 2).^[10]

Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής αναμένεται, βάσει των προβολών, να μειωθεί βραχυπρόθεσμα και στη συνέχεια να αυξηθεί λόγω της μετακύλισης, με χρονική υστέρηση, των τιμών της ενέργειας και να μετριαστεί το 2028 (Διάγραμμα 7, γράφημα β). Αναμένεται να υποχωρήσει από 2,5% το α΄ τρίμηνο του 2026 σε 2,1% το γ΄ τρίμηνο, κυρίως λόγω των εξελίξεων στη συνιστώσα των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής. Η μείωση αυτή αντανακλά επίσης την πρόσφατη υποχώρηση των διεθνών τιμών ορισμένων τροφίμων, όπως η ζάχαρη, το κακάο και ο καφές. Στη συνέχεια, ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής προβλέπεται να αυξηθεί σε περίπου 2,6% στο τέλος του 2026 και να αυξηθεί περαιτέρω σε 2,9% το 2027, λόγω της καθυστερημένης μετακύλισης των υψηλότερων τιμών της ενέργειας. Το 2028 ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής αναμένεται να υποχωρήσει σε 2,3%, αντανακλώντας τη μείωση των διεθνών τιμών των τροφίμων και τη χαλάρωση των μισθολογικών πιέσεων.

Διάγραμμα 7

Προοπτικές για τον πληθωρισμό βάσει του ΕνΔΤΚ της ενέργειας και των ειδών διατροφής

α) Ενέργεια βάσει του ΕνΔΤΚ

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

β) Είδη διατροφής βάσει του ΕνΔΤΚ

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

Ο πληθωρισμός HICPX αναμένεται να είναι κάπως πιο επίμονος, αλλά να επιβραδυνθεί κατά 0,1 ποσ. μον. για κάθε έτος του χρονικού ορίζοντα προβολής, υποχωρώντας από 2,4% το 2025 σε 2,1% το 2028 (Διάγραμμα 8). Ενώ ο πληθωρισμός HICPX επηρεάζεται επίσης από τις πιέσεις στο κόστος λόγω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας, η εξέλιξη αυτή φαίνεται να αντισταθμίζεται εν μέρει από την ελαφριά υποχώρηση των πιέσεων στο κόστος εργασίας, από την προηγούμενη ανατίμηση του ευρώ και από την εισαγωγική διείσδυση της Κίνας. Ο πληθωρισμός HICPX προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 2,3% το α΄ τρίμηνο του 2026 και να μειωθεί με πολύ σταδιακό ρυθμό σε 2,1% μέχρι το τέλος του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ο πληθωρισμός των υπηρεσιών αναμένεται να λάβει ανοδική ώθηση από ορισμένες πιέσεις στο κόστος που σχετίζονται με την ενέργεια – οι οποίες επηρεάζουν ιδίως τις υπηρεσίες μεταφορών – αν και αυτή θα μετριαστεί από τη σταδιακή χαλάρωση του κόστους εργασίας. Ο πληθωρισμός των μη ενεργειακών βιομηχανικών αγαθών αναμένεται να κυμανθεί γύρω από τα σημερινά επίπεδα βραχυπρόθεσμα, αντανακλώντας τις μειωτικές επιδράσεις της προηγούμενης ανατίμησης του ευρώ και της εισαγωγικής διείσδυσης της Κίνας, παρά το γεγονός ότι θα αντισταθμιστεί εν μέρει από τις υψηλότερες πιέσεις στο κόστος των ενεργειακών εισροών.

Διάγραμμα 8

Πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ χωρίς τις τιμές της ενέργειας και των ειδών διατροφής στη ζώνη του ευρώ

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, ο γενικός πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω κατά 0,7 ποσ. μον. για το 2026 κυρίως λόγω του πληθωρισμού της ενέργειας, ενώ οι αναθεωρήσεις προς τα πάνω είναι πολύ μικρότερες για το 2027 και το 2028 λόγω των μη ενεργειακών συνιστωσών (Διάγραμμα 9). Η προς τα πάνω αναθεώρηση του γενικού πληθωρισμού το 2026 οφείλεται κυρίως στην έντονη αναθεώρηση προς τα πάνω του πληθωρισμού της ενέργειας σύμφωνα με τις υποθέσεις. Ο πληθωρισμός της ενέργειας έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω για το υπόλοιπο διάστημα του χρονικού ορίζοντα προβολής ως αποτέλεσμα της ταχείας υποχώρησης, βάσει των υποθέσεων, των τιμών του πετρελαίου και των τιμών χονδρικής του φυσικού αερίου μετά τη βραχυπρόθεσμη έξαρσή τους (βλ. Πλαίσιο 2). Η προς τα πάνω αναθεώρηση του γενικού πληθωρισμού για το 2027 και το 2028 αντανακλά την καθυστερημένη μετακύλιση των υψηλότερων πιέσεων στο κόστος που προέρχονται από την άνοδο των τιμών της ενέργειας στις συνιστώσες του πληθωρισμού του HICPX και των ειδών διατροφής. Οι προς τα πάνω αναθεωρήσεις του πληθωρισμού των ειδών διατροφής και του HICPX αντανακλούν εν μέρει μια περιορισμένη προσαρμογή προς τα πάνω, με βάση την κρίση των εμπειρογνωμόνων, προκειμένου να αποτυπωθούν εντονότερες επιδράσεις μετακύλισης από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας, οι οποίες μπορεί να υποεκτιμώνται ελαφρώς από τα συνήθη εργαλεία κατασκευής υποδειγμάτων στο πλαίσιο σημαντικών διαταραχών στις τιμές της ενέργειας.

Διάγραμμα 9

Αναθεωρήσεις της προβολής για τον πληθωρισμό σε σύγκριση με τις προβολές του Σεπτεμβρίου 2025

(ποσοστιαίες μονάδες)

Ο ρυθμός αύξησης των ονομαστικών μισθών αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω το 2026 και στη συνέχεια να μην σημειώσει σε γενικές γραμμές αξιόλογη μεταβολή κατά το υπόλοιπο του χρονικού ορίζοντα προβολής, αν και θα μεταβληθεί με υψηλότερο ρυθμό από ό,τι προβλεπόταν στις προβολές του Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ο ρυθμός αύξησης των αμοιβών ανά απασχολούμενο επιβραδύνθηκε σε 3,7% το δ΄ τρίμηνο του 2025, από 3,9% που προβλεπόταν στις προβολές του Δεκεμβρίου. Αναμένεται να επιβραδυνθεί από 3,9% κατά μέσο όρο το 2025 σε 3,1% το τελευταίο τρίμηνο του 2026 και στη συνέχεια να παραμείνει σε γενικές γραμμές γύρω από αυτό το επίπεδο το 2027-28 (Διάγραμμα 10, γράφημα α). Ο ρυθμός αύξησης των πραγματικών μισθών αναμένεται, βάσει των προβολών, να επιβραδυνθεί το 2026 και να συγκλίνει σταδιακά προς τον ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας κατά το δεύτερο μέρος του χρονικού ορίζοντα προβολής (Διάγραμμα 10, γράφημα β). Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, ο ρυθμός αύξησης των αμοιβών ανά απασχολούμενο έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής αντανακλώντας ορισμένες επιδράσεις των μέτρων αντιστάθμισης του πληθωρισμού που σχετίζονται με τη διαταραχή των τιμών της ενέργειας.

Διάγραμμα 10

Προοπτικές για την εξέλιξη των μισθών

α) Αμοιβές ανά απασχολούμενο

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

β) Πραγματικές αμοιβές ανά απασχολούμενο και παραγωγικότητα

(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

Ο ρυθμός αύξησης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος αναμένεται, βάσει των προβολών, να επιβραδυνθεί ελαφρώς μόνο το 2026, λόγω του χαμηλότερου ρυθμού αύξησης των μισθών, ο οποίος αντισταθμίζεται εν μέρει από τον χαμηλότερο ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας, και στη συνέχεια να υποχωρήσει περαιτέρω το 2028 καθώς ο ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας θα ανακάμπτει. Κατά μέσο όρο, ο ρυθμός αύξησης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος αναμένεται να μετριαστεί από 3,1% το 2025 σε 3,0% το 2026 και σε 2,1% το 2028. Ο ρυθμός αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 2,5% κατά μέσο όρο το 2025 σε 2,2% το 2028 λόγω της χαμηλότερης αύξησης του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Σε σύγκριση με τις προβολές του Δεκεμβρίου 2025, ο ρυθμός αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ έχει αναθεωρηθεί ελαφρώς προς τα πάνω στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής.

Ενώ οι πρόσφατες εξελίξεις στις τιμές των εισαγομένων επηρεάστηκαν αρνητικά από την ανατίμηση του ευρώ και το χαμηλό κόστος των εισαγωγών από την Κίνα, αναμένεται να αυξηθούν απότομα το β΄ τρίμηνο του 2026, τροφοδοτούμενες από τις διεθνείς τιμές των ενεργειακών αγαθών. Σε ετήσια βάση, ο ρυθμός μεταβολής του αποπληθωριστή των εισαγωγών προβλέπεται να επιταχυνθεί από -0,1% το 2025 σε 4,3% το 2026. Στη συνέχεια αναμένεται, βάσει των προβολών, να μειωθεί γρήγορα, αντανακλώντας την υπόθεση για μειώσεις στις τιμές της ενέργειας.

3 Εναλλακτικά σενάρια για τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή

3.1 Συνοπτική παρουσίαση των εναλλακτικών σεναρίων

Δεδομένης της υψηλής αβεβαιότητας που περιβάλλει το εύρος των πιθανών αποτελεσμάτων από τον εξελισσόμενο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις του στις τιμές της ενέργειας και την αβεβαιότητα, καθώς και τη μετάδοση στην οικονομία, στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται ενδεικτικά εναλλακτικά σενάρια που συμπληρώνουν την αξιολόγηση του βασικού σεναρίου.^[13] Αυτά τα σενάρια ενσωματώνουν σημαντικά διδάγματα από την αξιολόγηση της στρατηγικής νομισματικής πολιτικής που διενήργησε η ΕΚΤ το 2025 – δηλαδή ότι οι μη γραμμικότητες και οι δευτερογενείς επιδράσεις στον πληθωρισμό μπορούν να έχουν σημασία στο πλαίσιο μεγάλων διαταραχών, και ότι τα σενάρια αποτελούν βασικό μέσο επικοινωνίας σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και μεταβλητότητας. Αυτά τα σενάρια παρέχουν ενδεικτικά παραδείγματα υποθετικών εναλλακτικών πορειών όσον αφορά τις τιμές των ενεργειακών αγαθών και τη μετάδοσή τους στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Οι εμπειρογνώμονες δεν αποδίδουν πιθανότητες σε αυτά τα σενάρια – αυτά χρησιμεύουν μάλλον για να προβάλουν τις βασικές αβεβαιότητες που περιβάλλουν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης. Ενώ το βασικό σενάριο περιλαμβάνει τις πορείες των τιμών των ενεργειακών αγαθών που ενσωματώνονται στις τεχνικές υποθέσεις (βλ. Πλαίσιο 2) και την παρατηρηθείσα αβεβαιότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, τα σενάρια εξετάζουν δύο πιθανές εναλλακτικές πορείες για τις τιμές της ενέργειας, την αβεβαιότητα και τη μετάδοσή τους στην οικονομία. Αυτές διαφέρουν ως προς τρεις βασικές πτυχές: την ένταση της αρχικής διαταραχής όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό, την επιμονή των διαταράξεων και το επίπεδο αβεβαιότητας (Πίνακας 4).

• Δυσμενές σενάριο: το σενάριο αυτό υποθέτει ότι το β΄ τρίμηνο του 2026 η διατάραξη θα αφορά το 40% των ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (liquefied natural gas – LNG) που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, κυρίως λόγω του αποκλεισμού των στενών, χωρίς σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές (πέραν όσων έχουν ήδη συμβεί). Αυτό οδηγεί σε σημαντική αύξηση των διεθνών τιμών των αγαθών και σε πρόσκαιρη αύξηση της αβεβαιότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι διαταράξεις αναμένεται, βάσει των υποθέσεων, να επιμείνουν έως το γ΄ τρίμηνο του 2026, μετά το οποίο ο όγκος του εφοδιασμού θα εξομαλυνθεί. Καθώς η διατάραξη θεωρείται ότι αντικατοπτρίζει τον αποκλεισμό και όχι την καταστροφή των υποδομών, ο εφοδιασμός θα ανακάμψει σχετικά γρήγορα μετά την άρση των περιορισμών.
• Ακραίο σενάριο: το σενάριο αυτό υποθέτει μια πιο έντονη και παρατεταμένη διατάραξη από ό,τι το δυσμενές σενάριο. Η διαταραχή όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό είναι μεγαλύτερη, καθώς διατυπώνεται η υπόθεση ότι η διατάραξη θα αφορά το 60% των ροών πετρελαίου και LNG (το β΄ τρίμηνο) που διέρχονται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Επιπλέον, η διατάραξη θεωρείται ότι οφείλεται εν μέρει σε στρατιωτικές ενέργειες που καταστρέφουν τις ενεργειακές υποδομές, καθυστερώντας την αποκατάσταση του εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, ο όγκος του εφοδιασμού αρχίζει να ομαλοποιείται μόνο το α΄ τρίμηνο του 2027 και αυτή η ομαλοποίηση προχωρεί πιο σταδιακά από ό,τι στο δυσμενές σενάριο. Η αβεβαιότητα αυξάνεται πιο απότομα και είναι πιο επίμονη.

Και τα δύο σενάρια ενσωματώνουν μη γραμμικότητες, γεγονός που συνεπάγεται ισχυρότερες έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις στον πληθωρισμό της ζώνης του ευρώ σε σχέση με το βασικό σενάριο, ενώ διατυπώνεται η υπόθεση ότι η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική δεν αντιδρούν. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της στρατηγικής νομισματικής πολιτικής του 2025, η δυνατότητα μη γραμμικής προσαρμογής αποσκοπεί στην αποτύπωση της πιθανότητας μια μεγαλύτερη διαταραχή των τιμών της ενέργειας να μεταδοθεί εντονότερα από μια μικρότερη διαταραχή σε όλο το φάσμα της ευρύτερης οικονομίας. Όπως ισχύει συνήθως για τις αναλύσεις σεναρίων στις προβολές εμπειρογνωμόνων, τα σενάρια υποθέτουν αμετάβλητη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική σε σύγκριση με το βασικό σενάριο.

3.2 Βασικές υποθέσεις στις οποίες βασίζονται τα εναλλακτικά σενάρια

3.2.1 Τιμές ενεργειακών αγαθών

Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα αυξηθούν σημαντικά εάν η σύγκρουση έχει πιο μακροχρόνιο αντίκτυπο στον ενεργειακό εφοδιασμό. Τα σενάρια που περιγράφονται παραπάνω οδηγούν σε διαφορετική δυναμική των τιμών της ενέργειας (Διάγραμμα 11 και Πίνακας 5). Το βασικό σενάριο υποθέτει ότι οι τριμηνιαίες μέσες τιμές του πετρελαίου και οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου θα κορυφωθούν σε περίπου 90 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και 50 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα το β΄ τρίμηνο του 2026 και στη συνέχεια θα μειωθούν σχετικά γρήγορα τα επόμενα τρίμηνα. Στο δυσμενές σενάριο, οι διαταράξεις του εφοδιασμού προκαλούν περαιτέρω απότομες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, με αύξηση της τιμής του πετρελαίου σε σχεδόν 120 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και διαμόρφωση των τιμών του φυσικού αερίου σε σχεδόν 90 ευρώ ανά MWh το β΄ τρίμηνο του 2026.^[14] Ωστόσο, καθώς οι όγκοι του εφοδιασμού αναμένεται, βάσει των υποθέσεων, να επανέλθουν γρήγορα σε κανονικά επίπεδα, οι τιμές αρχίζουν να μειώνονται από το δ΄ τρίμηνο του 2026, συγκλίνοντας προς τις υποθέσεις του βασικού σεναρίου μέχρι το γ΄ τρίμηνο του 2027. Σύμφωνα με το ακραίο σενάριο, η πολύ ισχυρότερη αρχική διατάραξη του εφοδιασμού ωθεί τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε σχεδόν 150 δολάρια ΗΠΑ ανά βαρέλι και 110 ευρώ ανά MWh αντίστοιχα το β΄ τρίμηνο του 2026. Επειδή η αποκλιμάκωση των διαταράξεων του εφοδιασμού απαιτεί περισσότερο χρόνο, ο αντίκτυπος της διαταραχής στις τιμές είναι πιο επίμονος και μειώνεται με πολύ βραδύτερο ρυθμό. Ως εκ τούτου, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παραμένουν σημαντικά υψηλότερες τόσο από τις υποθέσεις του βασικού σεναρίου όσο και από τις υποθέσεις του δυσμενούς σεναρίου καθ’ όλη τη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ωστόσο, παρά τη σοβαρότητα της αρχικής διαταραχής, οι τιμές τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου παραμένουν κάτω από το 95ο εκατοστημόριο των πυκνοτήτων πιθανότητας μηδενικού κινδύνου με βάση δικαιώματα προαίρεσης για το μεγαλύτερο μέρος του χρονικού ορίζοντα προβολής (βλ. επίσης Ενότητα 4.1).

Διάγραμμα 11

Υποθέσεις για τις πορείες των τιμών των ενεργειακών αγαθών

α) Πετρέλαιο	β) Φυσικό αέριο
(επίπεδο τιμών, δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι)	(επίπεδο τιμών, ευρώ/MWh)

3.2.2 Αβεβαιότητα

Και τα δύο σενάρια υποθέτουν ότι τυχόν κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα αύξανε την παγκόσμια αβεβαιότητα και θα προκαλούσε ανατιμολόγηση στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αν και σε διαφορετικό βαθμό, γεγονός που θα επιδρούσε αρνητικά στην ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και το εμπόριο. Στο δυσμενές σενάριο, ο δείκτης VIX – ο οποίος χρησιμοποιείται ως προσεγγιστική μεταβλητή για την παγκόσμια αβεβαιότητα – αυξάνεται κατά περίπου 10 μονάδες ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων του πολέμου και στη συνέχεια επανέρχεται σταδιακά στα επίπεδα του τέλους του 2025 μέχρι το γ΄ τρίμηνο του 2026 (Διάγραμμα 12, γράφημα α). Ως εκ τούτου, διατυπώνεται η υπόθεση ότι η μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα είναι προσωρινή, αντανακλώντας την αναμενόμενη σταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών, καθώς δεν θα υπάρξει περαιτέρω επιδείνωση της γεωπολιτικής κατάστασης και θα υποχωρήσει η αβεβαιότητα. Σύμφωνα με το ακραίο σενάριο, ο δείκτης VIX αυξάνεται κατά 14 μονάδες περίπου, συμβαδίζοντας σε γενικές γραμμές με την αύξηση που παρατηρήθηκε μετά την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και στη διάρκεια προηγούμενων επεισοδίων γεωπολιτικών εντάσεων. Η μεταβλητότητα, αν και μειώνεται σταδιακά στη συνέχεια, παραμένει αυξημένη για παρατεταμένη περίοδο, αντανακλώντας την επίμονη γεωπολιτική αβεβαιότητα και το εύθραυστο κλίμα στις αγορές.^[15]

Διάγραμμα 12

Μεταβλητότητα στις χρηματοπιστωτικές αγορές και χρηματοπιστωτικές διαταραχές

α) Δείκτης VIX	β) Χρηματοπιστωτικές διαταραχές στη ζώνη του ευρώ σύμφωνα με το ακραίο σενάριο
(δείκτης)	(μονάδες βάσης και ποσοστιαίες αποκλίσεις από τις προβολές του υποδείγματος BVAR χωρίς συγκεκριμένες προϋποθέσεις)

Και στα δύο σενάρια, η αυξημένη αβεβαιότητα οδηγεί επίσης σε αύξηση του κόστους χρηματοδότησης για τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, μέσω των χρηματοπιστωτικών μεταβλητών, των διαφορών αποδόσεων των ομολόγων και των τιμών των μετοχών.^[16] Η απότομη άνοδος του δείκτη VIX θα οδηγούσε σε σημαντικά υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης για τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το ακραίο σενάριο, οι διαφορές αποδόσεων των ομολόγων αυξάνονται, στην ανώτατη τιμή τους, κατά 70 μονάδες βάσης περίπου και 35 μονάδες βάσης αντίστοιχα για τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, και στη συνέχεια μειώνονται σταδιακά στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα του σεναρίου. Επιπλέον, οι τιμές των μετοχών μειώνονται κατά 10% για τις τράπεζες της ζώνης του ευρώ και κατά 7% περίπου για τις επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ (Διάγραμμα 12, γράφημα β).

3.3 Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία σε όλα τα σενάρια

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα και την εξωτερική ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ είναι σημαντικές. Ακόμη και αν υποτεθεί ότι θα σημειωθεί απότομη πτώση της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας στις χώρες της Μέσης Ανατολής, ο άμεσος αντίκτυπος στο παγκόσμιο ΑΕΠ και στην εξωτερική ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ θα ήταν περιορισμένος, διότι οι εμπορικές συναλλαγές των χωρών της περιοχής αντιπροσωπεύουν χαμηλά ποσοστά του παγκόσμιου ΑΕΠ.^[17] Ωστόσο, σύμφωνα με τις προσομοιώσεις βάσει του υποδείγματος ECB-Global, σημαντικότερες μειωτικές επιδράσεις θα προέκυπταν μέσω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Οι τιμές του πετρελαίου καθορίζονται σε μια παγκόσμια αγορά, οπότε μια διατάραξη στη Μέση Ανατολή αυξάνει τις τιμές του πετρελαίου για όλες τις χώρες. Αντιθέτως, οι αγορές φυσικού αερίου είναι περισσότερο περιφερειακές: το φυσικό αέριο από τη Μέση Ανατολή εξάγεται ως επί το πλείστον προς την Ασία, η οποία ανταγωνίζεται τη ζώνη του ευρώ για τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο. Ως εκ τούτου, διατυπώνεται η υπόθεση ότι οι υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου θα επηρεάσουν άμεσα τις ασιατικές χώρες, τη ζώνη του ευρώ και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ στις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο κόσμο οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται λιγότερο καθώς επηρεάζονται λιγότερο άμεσα.

Οι μακροοικονομικές επιπτώσεις διαφέρουν μεταξύ των σεναρίων με βάση την επιμονή των διαταραχών όσον αφορά την ενέργεια και την αβεβαιότητα. Στο δυσμενές σενάριο, διατυπώνεται η υπόθεση ότι η απότομη άνοδος των τιμών της ενέργειας και της παγκόσμιας αβεβαιότητας θα είναι προσωρινή και θα εξασθενήσει σχετικά γρήγορα. Ως εκ τούτου, οι επιδράσεις στην παγκόσμια πραγματική οικονομική δραστηριότητα και τον πληθωρισμό είναι βραχύβιες, καθώς το προϊόν μειώνεται και ο πληθωρισμός αυξάνεται το 2026 προτού ανακάμψει σταδιακά η οικονομία. Αντιθέτως, το ακραίο σενάριο υποθέτει μεγαλύτερες και πιο επίμονες διαταραχές, οι οποίες θα οδηγήσουν σε ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη παγκοσμίως, μεταξύ άλλων και στις ΗΠΑ, στη διάρκεια του 2027 και σε υψηλότερο πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα (Διάγραμμα 13, γράφημα α). Η αντίδραση της νομισματικής πολιτικής εκτός της ζώνης του ευρώ θα περιορίσει τη δυναμική των τιμών, αλλά με κάποια καθυστέρηση. Οι χώρες που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στο υψηλότερο κόστος της ενέργειας, ιδίως στην Ασία, θα αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες οικονομικές απώλειες. Αντιθέτως, οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα ωφελήσουν τους εξαγωγείς ενέργειας, όπως η Νορβηγία και ο Καναδάς.

Οι διαταράξεις στις εξαγωγές ενέργειας από τις χώρες της Μέσης Ανατολής θα επηρεάσουν δυσμενώς την παγκόσμια ζήτηση και, με κάποια καθυστέρηση, την εξωτερική ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ. Τόσο σύμφωνα με το δυσμενές όσο και με το ακραίο σενάριο, οι εξαγωγές ενέργειας από χώρες της Μέσης Ανατολής θα είναι περιορισμένες και η οικονομική δραστηριότητα στις χώρες αυτές θα διαταραχθεί. Η έκθεση της ζώνης του ευρώ στο εμπόριο μη ενεργειακών αγαθών έναντι του Ιράν και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής είναι περιορισμένη και διατυπώνεται η υπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν πρόσθετες διαταράξεις όσον αφορά τον μη ενεργειακό εφοδιασμό. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επηρεάζουν αρνητικά το παγκόσμιο ΑΕΠ, μειώνοντας έτσι τη ζήτηση για εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ, αν και με κάποια καθυστέρηση. Η αύξηση της παγκόσμιας αβεβαιότητας περιορίζει επίσης την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα και την εξωτερική ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών της ζώνης του ευρώ μέσω των χαμηλότερων τιμών των μετοχών και της εξασθένησης των ιδιωτικών επενδύσεων παγκοσμίως (Διάγραμμα 13, γράφημα β).

Διάγραμμα 13

Επιπτώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην παγκόσμια οικονομία χωρίς τη ζώνη του ευρώ

α) Ηνωμένες Πολιτείες	β) Παγκόσμια οικονομία χωρίς τη ζώνη του ευρώ
(απόκλιση σε ποσοστιαίες μονάδες από τους ρυθμούς μεταβολής που προβλέπονται στο βασικό σενάριο)	(απόκλιση σε ποσοστιαίες μονάδες από τους ρυθμούς μεταβολής που προβλέπονται στο βασικό σενάριο)

3.4 Οι επιπτώσεις στην οικονομία της ζώνης του ευρώ σε όλα τα σενάρια

Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο, ο αντίκτυπος στην οικονομία της ζώνης του ευρώ θα είναι, βάσει των υποθέσεων, προσωρινός και εν μέρει οι πληθωριστικές επιδράσεις θα εξαλειφθούν σταδιακά, αντανακλώντας την παροδική εξέλιξη των διαταραχών (Διάγραμμα 14). Αυτές οι επιδράσεις εκδηλώνονται κυρίως μέσω της μείωσης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος λόγω του υψηλότερου κόστους της ενέργειας, της εξασθένησης της εξωτερικής ζήτησης και των δυσμενέστερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών μέσω του διαύλου VIX που επηρεάζουν τις επενδυτικές αποφάσεις. Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις του υποδείγματος ECB-BASE, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ είναι χαμηλότερος σε σχέση με το βασικό σενάριο κατά περίπου 0,3 ποσ. μον. το 2026 και κατά περίπου 0,1 ποσ. μον. το 2027. Καθώς εξομαλύνονται οι τιμές της ενέργειας και η αβεβαιότητα, η αύξηση του ΑΕΠ συντελεί στην ανάκτηση μέρους των απωλειών και διαμορφώνεται κατά 0,2 ποσ. μον. πάνω από το βασικό σενάριο το 2028. Η διαταραχή στον τομέα της ενέργειας είναι ο κύριος παράγοντας της επιβράδυνσης, οδηγώντας ιδίως σε χαμηλότερη κατανάλωση. Συμβάλλουν επίσης οι δευτερογενείς επιδράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά τις εξαγωγές της ζώνης του ευρώ, και η αβεβαιότητα, η οποία επηρεάζει αρνητικά τις επενδύσεις. Ο γενικός πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) είναι υψηλότερος κατά 0,9 ποσ. μον. το 2026 λόγω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας. Καθώς οι τιμές της ενέργειας μειώνονται αρκετά γρήγορα από υψηλά επίπεδα, ο γενικός πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) είναι υψηλότερος κατά 0,1 ποσ. μον. το 2027 αλλά χαμηλότερος κατά 0,5 ποσ. μον. το 2028, λόγω των αντιπληθωριστικών πιέσεων που απορρέουν από την ταχεία εξομάλυνση των τιμών της ενέργειας μετά το 2026 σε αυτό το σενάριο.

Σύμφωνα με το ακραίο σενάριο, οι τιμές της ενέργειας θα έχουν, βάσει των υποθέσεων, εντονότερες και πιο μακροχρόνιες επιδράσεις και θα συνοδεύονται από τις επιδράσεις της αυξημένης αβεβαιότητας. Ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ είναι χαμηλότερος κατά 0,5 και 0,4 ποσ. μον. το 2026 και το 2027 αντίστοιχα, με αρνητικούς τριμηνιαίους ρυθμούς αύξησης το β΄ και το γ΄ τρίμηνο του 2026 (Διάγραμμα 14, γράφημα α). Ενώ η διαταραχή όσον αφορά την ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό προσδιοριστικό παράγοντα, η αβεβαιότητα διαδραματίζει και αυτή κάποιον ρόλο και ενισχύει την ύφεση, σε συνδυασμό με τις δευτερογενείς επιδράσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο πληθωρισμός (βάσει του ΕνΔΤΚ) είναι υψηλότερος κατά 1,8 ποσ. μον. το 2026 και παραμένει αυξημένος, σε 2,8 ποσ. μον. πάνω από το βασικό σενάριο το 2027 και 0,7 ποσ. μον. πάνω από το βασικό σενάριο το 2028. Οι επιδράσεις στον πληθωρισμό HICPX είναι εντονότερες από ό,τι στο δυσμενές σενάριο, κατά περισσότερο από 1 ποσ. μον. την περίοδο 2027-28.

Διάγραμμα 14

Επιπτώσεις στη ζώνη του ευρώ ανά δίαυλο σύμφωνα με το δυσμενές και το ακραίο σενάριο

α) Πραγματικό ΑΕΠ	β) ΕνΔΤΚ
(απόκλιση σε ποσοστιαίες μονάδες από τους ρυθμούς μεταβολής που προβλέπονται στο βασικό σενάριο)	(απόκλιση σε ποσοστιαίες μονάδες από τους ρυθμούς μεταβολής που προβλέπονται στο βασικό σενάριο)

Τα σενάρια ενσωματώνουν ισχυρότερες έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις στον πληθωρισμό σε σχέση με αυτές που προκύπτουν από τις ελαστικότητες που βασίζονται σε τυποποιημένο υπόδειγμα, προκειμένου να συνεκτιμηθούν οι μη γραμμικότητες στη μετάδοση των μεγάλων πληθωριστικών διαταραχών στις τιμές και τους μισθούς, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν κατά την ενεργειακή κρίση της περιόδου 2021-22. Οι ιστορικές κανονικότητες που ενσωματώνονται σε υποδείγματα προβολών όπως το υπόδειγμα ECB-BASE και τα τυποποιημένα υποδείγματα προβολών που χρησιμοποιούν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες στο Ευρωσύστημα υποδηλώνουν συνήθως σχετικά περιορισμένη μετακύλιση των διαταραχών των τιμών της ενέργειας σε άλλες τιμές καταναλωτή. Ωστόσο, η εμπειρία του επεισοδίου υψηλού πληθωρισμού της περιόδου 2021-22 υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρξει σημαντικά ισχυρότερη μετάδοση στις συνιστώσες των τιμών μετά από ασυνήθιστα μεγάλες πληθωριστικές διαταραχές. Διάφοροι παράγοντες μπορεί να εξηγήσουν γιατί η μετάδοση που παρατηρήθηκε κατά την εν λόγω περίοδο υπερέβη τις ιστορικές κανονικότητες, όπως το ασυνήθιστο μέγεθος της διαταραχής των τιμών της ενέργειας, άλλες δυνητικές μη γραμμικότητες στην τιμολογιακή συμπεριφορά σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού, η δυναμική της επανεκκίνησης της οικονομίας μετά την πανδημία και οι περιορισμοί από την πλευρά της προσφοράς σε διάφορους τομείς. Η αναπροσαρμογή ορισμένων βασικών παραμέτρων του υποδείγματος επιτρέπει την ενίσχυση των μηχανισμών μετάδοσης σε σύγκριση με την τυποποιημένη διαμόρφωση υποδειγμάτων, λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική διαταραχή των τιμών της ενέργειας που ενσωματώνεται στο δυσμενές και το ακραίο σενάριο. Πιο συγκεκριμένα, με βάση τις προαναφερθείσες εκτιμήσεις, οι παράμετροι του υποδείγματος που διέπουν τη μετάδοση των τιμών της ενέργειας σε άλλες τιμές και μισθούς προσαρμόζονται έτσι ώστε οι τεκμαρτές ελαστικότητες να κυμαίνονται μεταξύ της βαθμονόμησης του βασικού υποδείγματος και των υψηλότερων ελαστικοτήτων που παρατηρήθηκαν κατά την πρόσφατη έξαρση του πληθωρισμού.^[18]

Διάγραμμα 15

Οι προοπτικές για τις βασικές μεταβλητές της ζώνης του ευρώ σύμφωνα με το βασικό σενάριο και τα εναλλακτικά σενάρια

α) ΑΕΠ	β) Ανεργία
(τριμηνιαίες ποσοστιαίες μεταβολές, τριμηνιαία στοιχεία διορθωμένα εποχικώς και ως προς τον αριθμό των εργάσιμων ημερών)	(ποσοστό % του εργατικού δυναμικού)
γ) ΕνΔΤΚ	δ) ΕνΔΤΚ χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής
(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)	(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)
ε) Ενέργεια βάσει του ΕνΔΤΚ	στ) Αμοιβές ανά απασχολούμενο
(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)	(ετήσιες ποσοστιαίες μεταβολές)

Οι ισχυρότεροι μηχανισμοί μετάδοσης όχι μόνο αυξάνουν την αρχική αντίδραση στον πληθωρισμό, αλλά υποδηλώνουν και πιο επίμονη δυναμική των τιμών στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Ενώ η άμεση διαταραχή των τιμών της ενέργειας είναι ο πρωταρχικός παράγοντας που συμβάλλει στη βραχυπρόθεσμη αύξηση του πληθωρισμού, η εντονότερη μετακύλιση στις τιμές των ειδών διατροφής και η ύπαρξη δευτερογενών μηχανισμών συμβάλλουν σε πιο διαρκείς πληθωριστικές πιέσεις κατά το δεύτερο και το τρίτο έτος του χρονικού ορίζοντα προβολής. Χωρίς αυτούς τους μηχανισμούς ενίσχυσης, η αντίδραση του πληθωρισμού θα ήταν πιο περιορισμένη τόσο αρχικά – λόγω της ασθενέστερης μετακύλισης – όσο και αργότερα, καθώς οι επιδράσεις της βάσης σύγκρισης λόγω της μείωσης των τιμών της ενέργειας θα οδηγούσαν σε ταχύτερη μείωση του πληθωρισμού. Αντιθέτως, οι εντονότερες αντιδράσεις των τιμών των ειδών διατροφής και οι έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις αυξάνουν τις πιέσεις στον πληθωρισμό HICPX και προκαλούν πιο επίμονη αύξηση του γενικού πληθωρισμού, επίσης καθώς η επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης των μισθών είναι παρατεταμένη.^[19] Σε πραγματικούς όρους, η εντονότερη μετακύλιση αρχικά οδηγεί σε μεγαλύτερη υποχώρηση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ, καθώς οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας και των ειδών διατροφής μειώνουν τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και επηρεάζουν αρνητικά την κατανάλωση, εν μέρει μέσω της αύξησης της ανεργίας. Ωστόσο, τα επόμενα έτη, η εντονότερη αύξηση των μισθών παρέχει κάποια στήριξη στα εισοδήματα και την κατανάλωση των νοικοκυριών, μετριάζοντας τις αρνητικές επιδράσεις στον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Επιπλέον, οι προσδοκίες για υψηλότερο πληθωρισμό μειώνουν τα πραγματικά επιτόκια, γεγονός που στηρίζει επίσης τις επενδύσεις τα επόμενα έτη του χρονικού ορίζοντα προβολής.

3.5 Επιφυλάξεις σε σχέσεις με την ανάλυση σεναρίων

Αυτές οι αναλύσεις σεναρίων δεν περιλαμβάνουν μέτρα νομισματικής ή δημοσιονομικής πολιτικής, τα οποία θα μπορούσαν να μετριάσουν τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό, καθώς και άλλους διαύλους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον μακροοικονομικό αντίκτυπο. Όπως ισχύει συνήθως για τις αναλύσεις σεναρίων στις προβολές εμπειρογνωμόνων, τα σενάρια υποθέτουν ότι η νομισματική και η δημοσιονομική πολιτική παραμένουν αμετάβλητες σε σύγκριση με το βασικό σενάριο. Οι σημαντικές αυξήσεις του πληθωρισμού, ιδίως σύμφωνα με το ακραίο σενάριο, είναι πιθανόν να αντισταθμιστούν εν μέρει από την άσκηση πιο περιοριστικής νομισματικής πολιτικής ή από τη λήψη δημοσιονομικών μέτρων στήριξης που θα μπορούσαν να μειώσουν τις τιμές καταναλωτή των ενεργειακών αγαθών – όπως παρατηρήθηκε στο επεισόδιο υψηλού πληθωρισμού την περίοδο 2022-23. Άλλοι δίαυλοι που δεν περιλαμβάνονται ρητά στις αναλύσεις είναι οι διαταράξεις του εμπορίου εκτός ενέργειας μέσω περιορισμών από την πλευρά της προσφοράς, οι επιδράσεις των τιμών των μη ενεργειακών αγαθών, μεταξύ άλλων στις τιμές των λιπασμάτων ή του αλουμινίου, οι πιθανές θετικές επιδράσεις στον τουρισμό σε χώρες της ζώνης του ευρώ που θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τουριστικές ροές οι οποίες σε διαφορετική περίπτωση θα είχαν διοχετευθεί προς τη Μέση Ανατολή, καθώς και οι επιδράσεις των μεταναστευτικών πιέσεων που σχετίζονται με ενδεχόμενη προσφυγική κρίση.

4 Αναλύσεις ευαισθησίας

4.1 Εναλλακτικές πορείες των τιμών της ενέργειας

Οι εναλλακτικές πορείες των διεθνών τιμών των ενεργειακών αγαθών υποδηλώνουν σημαντικούς ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό στις προβολές του βασικού σεναρίου, ιδίως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Το βασικό σενάριο των προβολών βασίζεται στις τεχνικές υποθέσεις που περιγράφονται στο Πλαίσιο 2. Δεδομένης της υψηλής αβεβαιότητας που περιβάλλει τις τιμές της ενέργειας λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στη Μέση Ανατολή, πέραν του 25ου και του 75ου εκατοστημορίου που συνήθως εφαρμόζεται, η παρούσα ανάλυση ευαισθησίας εξετάζει επίσης εναλλακτικές πορείες προς τα πάνω και προς τα κάτω που προκύπτουν από το 5ο και το 95ο εκατοστημόριο των πυκνοτήτων πιθανότητας μηδενικού κινδύνου με βάση δικαιώματα προαίρεσης για τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.^[20] Οι πυκνότητες πιθανότητας με βάση δικαιώματα προαίρεσης υποδηλώνουν ότι οι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για τις τιμές του πετρελαίου είναι έντονα ανοδικοί. Αυτό αντανακλά τις ανησυχίες των επενδυτών ότι οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς και έχουν ήδη διαταραχθεί, θα μπορούσαν να παρεμποδιστούν για παρατεταμένη χρονική περίοδο, με περιορισμένες δυνατότητες ανακατεύθυνσης των μεταφορών βραχυπρόθεσμα (Διάγραμμα 16). Σε μια τέτοια περίπτωση, η ίδια η παραγωγή πετρελαίου θα μπορούσε τελικά να περιοριστεί λόγω ανεπαρκούς αποθηκευτικής ικανότητας. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες στην αγορά ανησυχούν ότι οι στρατιωτικές επιθέσεις θα μπορούσαν να βλάψουν την περιφερειακή ικανότητα παραγωγής πετρελαίου, με πιο επίμονες επιπτώσεις. Αντίθετα, οι εκτιμήσεις για τους κινδύνους σε πιο μακροπρόθεσμους ορίζοντες παραμένουν ελαφρώς πιο ισορροπημένες, γεγονός που ίσως υποδηλώνει ότι οι επενδυτές αναμένουν ότι η σύγκρουση θα παραμείνει συγκρατημένη. Οι πυκνότητες πιθανότητας με βάση τα δικαιώματα προαίρεσης υποδηλώνουν επίσης αυξημένους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές του φυσικού αερίου, δεδομένου ότι περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών LNG διαμετακομίζονται μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σε ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το βασικό σενάριο, οι ανοδικοί κίνδυνοι για τις τιμές του φυσικού αερίου φαίνεται να είναι πιο έντονοι από ό,τι για τις τιμές του πετρελαίου, αντανακλώντας το τρέχον ιστορικά χαμηλό επίπεδο των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου. Επιπλέον, διενεργείται ανάλυση ευαισθησίας σταθερών τιμών τόσο για το πετρέλαιο όσο και για το φυσικό αέριο. Σε όλες τις περιπτώσεις, υπολογίζεται ένας σύνθετος δείκτης των τιμών της ενέργειας (σταθμισμένος μέσος όρος των εναλλακτικών εξελίξεων των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου) και αξιολογούνται οι επιδράσεις με χρήση οικονομετρικών υποδειγμάτων της ΕΚΤ και του Ευρωσυστήματος. Τα μέσα αποτελέσματα σε αυτά τα υποδείγματα παρουσιάζονται στον Πίνακα 6. Τα αποτελέσματα αυτά βασίζονται στα υποδείγματα που διενεργούνται με τυποποιημένους τρόπους προβολών και δεν περιλαμβάνουν τυχόν αυξημένες ελαστικότητες που σχετίζονται με έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στα σενάρια για τη Μέση Ανατολή που παρουσιάζονται στην Ενότητα 3.

Διάγραμμα 16

Εναλλακτικές πορείες των υποθέσεων για τις τιμές της ενέργειας

α) Υπόθεση για την τιμή του πετρελαίου

(δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι)

β) Υπόθεση για την τιμή του φυσικού αερίου

(ευρώ/Mwh)

4.2 Εναλλακτικές πορείες της συναλλαγματικής ισοτιμίας

Οι εναλλακτικές πορείες της συναλλαγματικής ισοτιμίας υποδηλώνουν την πιθανότητα περαιτέρω ανατίμησης του ευρώ, ιδίως μεσοπρόθεσμα, και συνεπώς δείχνουν κάποιους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Οι τεχνικές υποθέσεις για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες που περιλαμβάνονται στο βασικό σενάριο των προβολών παραμένουν σταθερές στη διάρκεια του χρονικού ορίζοντα προβολής. Οι εναλλακτικές πορείες προς τα πάνω και προς τα κάτω προκύπτουν από το 25ο και το 75ο εκατοστημόριο των πυκνοτήτων πιθανότητας μηδενικού κινδύνου όπως υπολογίζονται με βάση δικαιώματα προαίρεσης για τη συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ/δολαρίου ΗΠΑ στις 11 Μαρτίου 2026, η οποία χαρακτηρίστηκε από μέτρια ανατίμηση του ευρώ (Διάγραμμα 17). Οι επιδράσεις από αυτές τις εναλλακτικές πορείες αξιολογούνται με τη χρήση μακροοικονομικών υποδειγμάτων της ΕΚΤ και του Ευρωσυστήματος. Ο Πίνακας 7 παρουσιάζει τις μέσες επιδράσεις στον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ και στον πληθωρισμό που έχουν υπολογιστεί σε όλα αυτά τα υποδείγματα.

Διάγραμμα 17

Εναλλακτικές πορείες για τη συναλλαγματική ισοτιμία δολαρίου ΗΠΑ/ευρώ