PERSCONFERENTIE

Christine Lagarde, president van de ECB,
Boris Vujčić, vicepresident van de ECB

Frankfurt am Main, 29 oktober 2026

Goedemiddag, de vicepresident en ik heten u welkom bij onze persconferentie.

De Raad van Bestuur heeft vandaag besloten de drie basisrentetarieven van de ECB ongewijzigd te laten. De energieprijzen zijn blijven stijgen, waardoor er opwaartse risico’s ontstaan voor de inflatievooruitzichten en neerwaartse risico’s voor de groeivooruitzichten. Hoewel de effecten van de energieschok nog niet volledig tot uiting zijn gekomen, is de onderliggende inflatie tot nu toe vrijwel stabiel gebleven en vertonen de lonen in deze fase geen materiële reactie. De toegenomen omvang en duur van de energieschok, alsook de indirecte en tweederonde-effecten, zullen waarschijnlijk de inflatie opdrijven en de groei verminderen. De financieringsvoorwaarden zijn sinds onze laatste vergadering krapper geworden, wat waarschijnlijk effect zal hebben op de inflatie en de groei. We committeren ons met het monetair beleid aan stabilisering van de inflatie op onze doelstelling van 2% op middellange termijn.

We blijven goed gepositioneerd om de huidige verhoogde onzekerheid het hoofd te bieden. We volgen een op data gebaseerde benadering per vergadering om de passende monetairbeleidskoers te bepalen. Onze rentebesluiten zullen in het bijzonder gebaseerd zijn op onze beoordeling van de inflatievooruitzichten en de daarmee gepaard gaande risico’s in het licht van de binnenkomende economische en financiële gegevens, naast de dynamiek van de onderliggende inflatie en de kracht van de monetairbeleidstransmissie. We leggen ons niet bij voorbaat vast op een bepaald rentetraject.

De vandaag genomen besluiten worden uiteengezet in een persbericht op onze website.

Ik zal nu nader ingaan op onze kijk op de ontwikkeling van de economie en de inflatie en vervolgens onze beoordeling van de financiële en monetaire omstandigheden toelichten.

Economische bedrijvigheid

Uit binnenkomende gegevens blijkt dat de economie van het eurogebied in het derde kwartaal van het jaar is blijven groeien. De diensten hebben zich hersteld nadat deze aan het begin van het conflict in het Midden-Oosten een terugval hadden laten zien. De verwerkende industrie, de digitale diensten en de uitvoer profiteren van AI-gerelateerde bedrijfsinvesteringen. De overheidsuitgaven voor infrastructuur en defensie dragen ook bij aan de bedrijvigheid. Deze factoren zouden de groei in de nabije toekomst moeten blijven ondersteunen. Tegelijkertijd hebben de hernieuwde stijgingen van de energieprijzen het consumentenvertrouwen geraakt en zullen de hogere financieringskosten de groei waarschijnlijk drukken.

De werkloosheidsgraad bleef in augustus 6,4%. De groei van de werkgelegenheid en de beroepsbevolking blijft gematigd, terwijl de productiviteit zich geleidelijk heeft hersteld.

Op de middellange termijn zou herstel van het vertrouwen en de reële inkomens de binnenlandse vraag moeten schragen, vooral door geleidelijk dalende energieprijzen en een robuuste arbeidsmarkt. Ook investeringen in AI-gerelateerde activiteiten en overheidsuitgaven voor infrastructuur en defensie zouden de groei moeten blijven ondersteunen. De uitvoergroei zou moeten aantrekken als gevolg van de stijgende buitenlandse vraag.

Een hoger groeipotentieel vereist structurele hervormingen en moet worden ondersteund door gezonde overheidsfinanciën. Houdbaarheid van de overheidsfinanciën is cruciaal voor economische stabiliteit. Begrotingsreacties op de energieschok zouden tijdelijk, gericht en passend moeten zijn. De vereenvoudiging en harmonisering van de regelgeving binnen de gemeenschappelijke markt van de EU, versnelling van de energietransitie en voltooiing van de spaar- en investeringsunie zijn essentiële bouwstenen om onze economie dynamischer en weerbaarder te maken. Nu de goedkeuring van het wettelijk kader voor de digitale euro de laatste fase ingaat, herhalen we hoe belangrijk het is om zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken over het pakket voor de gemeenschappelijke munt.

Inflatie

De inflatie steeg van 3,2% in augustus tot 3,8% in september. De energieprijsinflatie nam aanmerkelijk toe, tot 18,9%, tegen 14,3% in augustus. De prijzen van diesel en benzine bereikten in september een nieuwe piek, deels als gevolg van hoge raffinagemarges. De inflatie exclusief energie ging omhoog van 2,1% in augustus tot 2,3% in september. De voedselprijsinflatie steeg van 1,1% tot 1,3%. De diensteninflatie nam toe van 3,0% in augustus tot 3,2% in september, terwijl de goedereninflatie daalde van 1,2% tot 1,1%.

De indicatoren van de onderliggende inflatie zijn grotendeels stabiel gebleven, maar de vroege stadia van de prijsketen duiden op opwaartse druk. De loondruk blijft gematigd. De loonsom per werknemer steeg in het tweede kwartaal met 3,3%, tegen 3,6% in het eerste kwartaal, terwijl de stijging van de productiviteit de toename van de arbeidskosten per eenheid product heeft helpen indammen. Onze vooruitblikkende loontracker geeft aan dat de groei van de contractlonen in de resterende maanden van 2026 zal schommelen tussen 2,5% en 2,8%, en in de eerste drie kwartalen van 2027 gemiddeld 2,6% zal bedragen. De inflatieverwachtingen voor de kortere termijnen zijn gestegen, maar de meeste maatstaven voor de inflatieverwachtingen op langere termijn staan op ongeveer 2% en ondersteunen de stabilisatie van de inflatie rond de doelstelling op middellange termijn.

De energieprijzen zijn sterker toegenomen dan in het basisscenario van de door medewerkers van de ECB samengestelde projecties van september was voorzien. Waarschijnlijk zal dit de inflatie in de nabije toekomst verder opdrijven en de totale inflatie in de komende kwartalen ruim boven de doelstelling houden. Daarna zou de afnemende energieprijsinflatie, in combinatie met de effecten van de hogere rente, een terugkeer van de inflatie naar de doelstelling moeten ondersteunen.

Risicobeoordeling

De risico’s voor de groeivooruitzichten zijn neerwaarts gericht. Deze hebben voornamelijk te maken met het conflict in het Midden-Oosten en recente ontwikkelingen in de ongerechtvaardigde oorlog van Rusland tegen Oekraïne. Een aanhoudende verstoring van de energievoorziening kan de energieprijzen sterker en langer dan momenteel verwacht doen toenemen. Dit zou de reële inkomens, de bestedingen en de investeringen drukken. Een verslechtering van het sentiment op de mondiale financiële markten of toenemende overloopeffecten in mondiale obligatiemarkten kunnen leiden tot aanscherping van de financieringsvoorwaarden en de vraag doen temperen. Door begrotingsonzekerheid kunnen de financieringsvoorwaarden ook nog krapper worden en kan het vertrouwen dalen, waardoor de consumptie en de investeringen afnemen. Een opleving van de handelsspanningen tussen belangrijke economieën zou de aanbodketens verder kunnen verstoren, de uitvoer afremmen en de consumptie en de investeringen verzwakken. De groei kan daarentegen hoger uitvallen als de economie en de energiemarkten zich sneller dan verwacht weten aan te passen aan de verstoring door de huidige conflicten of als daarvoor een duurzame oplossing wordt gevonden. Ook zouden de invoering van nieuwe technologieën door bedrijven in het eurogebied, de overheidsuitgaven voor infrastructuur en defensie en de hervormingen om de productiviteit te verhogen en de gemeenschappelijke markt van de EU te voltooien de groei meer dan verwacht kunnen opdrijven.

De risico’s voor de inflatievooruitzichten zijn opwaarts gericht. Deze hebben voornamelijk te maken met het conflict in het Midden-Oosten en recente ontwikkelingen in de ongerechtvaardigde oorlog van Rusland tegen Oekraïne. De energieschok zou nog intenser kunnen worden en de effecten op andere prijzen en lonen zouden sterker kunnen zijn dan momenteel verwacht. Vooral de gasprijzen zouden kunnen stijgen in het geval van verdere verstoringen aan de aanbodzijde of een uitzonderlijk koude winter in combinatie met lage voorraadniveaus. Hoe langer de energieprijzen hoog blijven, hoe waarschijnlijker het is dat ze de ruimere inflatie via indirecte en tweederonde-effecten opdrijven. Vernieuwde handelsspanningen kunnen leiden tot meer versnipperde mondiale aanbodketens, de toevoer van kritieke grondstoffen inperken en de capaciteitsbelemmeringen in de economie van het eurogebied vergroten. Extreme weersomstandigheden – mogelijk versterkt door toenemende effecten van ‘El Niño’ – en meer in het algemeen de zich ontvouwende klimaat- en natuurcrises, kunnen de voedselprijzen meer dan verwacht opdrijven. De inflatie kan daarentegen lager uitvallen als de huidige geopolitieke conflicten duurzaam zouden worden opgelost of als de indirecte of tweederonde-effecten van de hogere energieprijzen minder groot zouden zijn dan voorzien. Een toename van de volatiliteit en risicoaversie op de financiële markten, samen met hogere rentetarieven voor de lange termijn, kan de vraag drukken en zo ook de inflatie doen afnemen.

Financiële en monetaire omstandigheden

De financiële omstandigheden zijn sinds onze laatste vergadering krapper geworden. De rente is over de hele linie gestegen en de aandelenkoersen zijn gedaald.

De kosten van schuldfinanciering via de markt stegen van 4,0% in juli tot 4,1% in augustus, terwijl de rentetarieven voor bankleningen aan bedrijven op 3,8% bleven. De groei van de bancaire kredietverlening aan bedrijven vertraagde van 4,4% op jaarbasis in juli tot 4,2% in augustus en september, terwijl de uitgifte van bedrijfsobligaties met 4,2% op jaarbasis toenam in september, tegen 3,8% in augustus en 3,5% in juli. De kredietverleningscriteria voor bedrijfsleningen werden in het derde kwartaal aangescherpt, zoals blijkt uit onze meest recente enquête naar de bancaire kredietverlening, waarbij banken verwijzen naar zorgen over de economische risico’s voor hun klanten. Ondanks hogere financieringsbehoeften voor voorraden en werkkapitaal nam de vraag naar bedrijfskrediet af, vooral als gevolg van de hogere rente.

De hypotheekrentes stegen van 3,5% in juli tot 3,6% in augustus, terwijl de groei van de hypothecaire kredietverlening licht afnam tot 3,0% in september. De kredietvoorwaarden voor hypothecaire leningen bleven in het derde kwartaal onveranderd, terwijl de vraag naar hypotheken aanzienlijk terugliep door de hogere rente.

Conclusie

De Raad van Bestuur heeft vandaag besloten de drie basisrentetarieven van de ECB ongewijzigd te laten. We committeren ons met het monetair beleid aan stabilisering van de inflatie op onze doelstelling van 2% op middellange termijn. We volgen een op data gebaseerde benadering per vergadering om de passende monetairbeleidskoers te bepalen. Onze rentebesluiten zullen gebaseerd zijn op onze beoordeling van de inflatievooruitzichten en de daarmee gepaard gaande risico’s in het licht van de binnenkomende economische en financiële gegevens, naast de dynamiek van de onderliggende inflatie en de kracht van de monetairbeleidstransmissie. We leggen ons niet bij voorbaat vast op een bepaald rentetraject.

We staan in elk geval klaar om alle instrumenten binnen ons mandaat aan te passen om ervoor te zorgen dat de inflatie zich duurzaam stabiliseert op onze doelstelling op middellange termijn en om de soepele transmissie van het monetair beleid te handhaven.

We zijn nu klaar om uw vragen te beantwoorden.

Voor de exacte bewoordingen van de door de Raad van Bestuur overeengekomen tekst wordt verwezen naar de Engelstalige versie.